Okula Dönüşle İlgili Merak Edilenleri Sorduk

Klinik psikolog Pınar Mermer
Klinik psikolog Pınar Mermer

Okulların açıldığı şu günlerde, çocuklarımızın okula başlamasıyla ilgili olarak, anne-babaların cevap aradığı bazı soruları klinik psikolog Pınar Mermer ile konuştum.

Anaokuluna başlama yaşı kaç olmalıdır ve anaokulunun faydaları nelerdir?
Okul öncesi eğitim, çocukların başka çocuklar ve yetişkinlerle birarada olması, özgüvenlerinin gelişmesi, kurallara uyma ve en çok da eğlenerek, bol bol oyun oynayarak öğrenmesi için son derece önemlidir. Okul hayatına hazırlık yapmaya erken başlamak ve tabii iyi bir hazırlık dönemi geçirmek psikolojik ve fiziksel gelişim açısından faydalıdır.

Anaokuluna gitmek istemeyen çocuklarımıza nasıl davranmalıyız?
Okula gitmek istememenin nedenleri araştırılmalı. Okul öncesi dönemde bakım veren (anne, baba, büyükanne, büyükbaba, bakıcı) kişiden ayrılma denemeleri yapılmadıysa, çok fazla içiçe kalındıysa çocuk bu ayrılığa zor alışabilir. Bazen bakım veren kişi çocuktan ayrılmakta çok zorlanır, çocuk bunu fark eder ve o kişiyi bırakmaz. Örneğin sınıf kapısına yönelen çocuk için bir anne, öğretmene “Şimdi döner o, beni bırakamaz.” derse çocuk bunu duyar ve anneyi bırakmaz. Bazen bir büyükanne içten içe torunuyla evde olmaktan öyle memnundur ki, okula gitmesi hayatının anlamının kaybolması gibidir. Bu nedenle çocuğun özgürleşmesine izin veremiyor olabilir. Bazen de evde huzursuz bir ortam, mutsuz kişiler olması, evde ilginç bir misafir veya annenin ilgileneceği bir kardeş olması okula gitmeyi zorlaştırır.

Yaz tatilinden çıkıp okullarına geri dönen çocuklarda bir bocalama görülüyor. Çocuğumuzun okula uyumunu nasıl kolaylaştırırız?
Bazen birinci sınıftansa ikinci sınıf başlangıcında, uzun bir hastalık dönemi sonrası veya birkaç günlük  tatil sonrası okula uyum sorunları yaşanabilir. Çocuğu okul başlamadan hazırlamak, okulda ortamının iyi olduğundan emin olmak, evde de çocuğun kendine yetebilmesi, kendi kendine kalabilmesi için çalışmalar yapmak iyi gelebilir. Bir oyun terapisti olarak oyunu tavsiye edeceğim. Çocukla mutlaka okul-öğretmen-öğrenci oyunları oynanmalı. Bu oyunları tamamen çocuğun yönlendirmesine izin vermeli. Çocuğun oyunda verdiği mesajları iyi değerlendirirsek onun hem rahatlamasını sağlarız, hem de asıl sıkıntısının ne olduğu hakkında fikrimiz olur.

Okula ilk defa başlayacak çocuklar için, bazı kaynaklarda, çocuğu okula bırakıp kısa bir veda seremonisinden sonra uzaklaşma, bazı kaynaklardaysa çocukla bir müddet okulda beraber olduktan sonra ayrılma öneriliyor. Sizce hangisi doğru?
Çocukla okulda uzun uzun kalmayı da, çok kısa vedaları da önermem. Her aile ve çocuk farklıdır. Bazı çocuklar için birkaç gün daha okulda kalmak, her seferinde ayrılık süresini biraz daha uzatmak işe yararken, bazılarında hızlı bir geçiş daha sağlıklı olur. Bazı okullar kapıyı kapatıp çocukların uzun uzun ağlamasına aldırış etmeden anneyi dışarıda bekletiyor. Bu bana doğru gelmiyor. Ancak bir yandan çocuk artık hazır, anne gitmek istemiyorsa, bu durumda anneyi cesaretlendirmek gerekebilir.

Ders çalıştırmada ebeveynlerin yaklaşımı nasıl olmalıdır?

Ödevler ve dersler çocuğun sorumluluğundadır bunu unutmayalım. Eğer okuldan çocuğun yapamayacağı ağır ödevler geliyorsa bunu tartışabilirsiniz. Bir ebeveynin öğretmen rolü alması ilişkiyi çok zorlar. Çocuklarımıza masa başında oturmayı, verilen sorumluluğu yerine getirmeyi zaten zamanla öğretmişizdir. Şimdi bunu ara ara takıldığı yerlerde yardım ederek okula uyarlama zamanı… Ancak çocuğumuzun her ihtiyacını biz giderdiysek ve hala çantasına defter ve kitabını biz yerleştiriyorsak burada bir sıkıntı olabilir. Önce birlikte yapmayı öğretip, sonra tek başına bir şeyler yapması için yüreklendirmeli.

Birinci sınıfa erken başlamak başarısızlığa neden olur mu? Çocuklarımıza okul olgunluğu testi yaptırmalı mıyız?
Birinci sınıfta erken başlamayı önermiyorum. Çocuklar okul öncesi dönemde ne kadar oyun oynarsa o kadar iyi. Okula olması gerekenden erken başlayınca, okul beklentilerini karşılayacak fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal gelişimleri tamamlanmamış oluyor. Okul olgunluğu testleri uygulanabilir. Bence duygusal olgunluk hepsinden önemli. Erken okula başlamak eskisi gibi tercih edilen birşey değil. Çocukların gereksiz baskı altında olmasına, kendilerinden beklentinin yükselmesine sebep olabiliyor.

Çocuğumuza okul seçerken nelere dikkat etmeliyiz?

Okul seçerken bir zorbalık politikaları var mı? psikolojik danışmanlardan yardım alınıyor mu? öğretmenler eğitimlere tabi tutuluyor mu? disiplin politikaları nasıl? çocukları birey olarak kabul eden bir sistem mi, yoksa sınav sistemini baz alan bir sistem mi uyguluyorlar? iyi araştırılmalı. Bunların üstünde durmamın sebebi, bir okulda çocuk psikolojisi ön plandaysa, çocuğa değer veriliyorsa, o okulun iyi bir okul olma ihtimalinin yüksek olduğunu düşünmem. Bazı okullar çok yüksek ücretler talep ediyor. Ancak disiplin anlayışları yüz yıl önceden kalma ve çocukların baskı altında olması gerektiğini savunabiliyorlar. Baskı altında bir çocuk öğrenemez, başarılı olamaz. En fazla ezberler ve tesadüfi başarılar elde eder, ancak, psikolojik olarak sağlıklı bir yetişkine dönüşemez.

Pınar hanım’a  bize zaman ayırdığı ve bilgilendirdiği için çok teşekkür ediyorum…

Pınar Mermer Hakkında:
Klinik Psikolog Pınar Mermer, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji Bölümü mezunudur. Klinik Psikoloji uzmanlığını Bilgi Üniversitesi’nde tamamlamıştır. Farklı özel hastane ve danışmanlık merkezlerinde anne, baba, çocuklar ve gençlerle çalışmalarını sürdürmüştür. Uzmanlık alanları anne bebek terapisi, hamile ve doğum sonrası danışmanlığı, çocuklarla oyun terapisi, bebek ve çocuk gelişim takibi, farklı gelişen çocuklar ve anne baba eğitim ve danışmanlığıdır. Yavaş Ebeveynlik isimli bir kitabı vardır.

Comments

comments

Yazar Hakkında

Benzer yazılar

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir